PRIME MINISTER-IN HMEICHHE TLEIRAWLTE TAN A THLAWNA LAK THEIH TURIN CHHUL HMAWR CANCER THLENTU HPV LAKA INVENNA VACCINE INDIA RAM PUM HUAPIN A TLANGZARH | HEALTH MINISTER PI LALRINPUII’N MIZORAM TAN A TLANGZARH
Dated Aizawl, the 28th February, 2026 : Vawiin khan Prime Minister Pu Narendra Modi chuan chhul hmawr cancer thlentu Human Papilloma Virus (HPV) vaccine chu hmeichhe tleirawl kum 14-na hmang mekte tan sawrkar damdawiin hrang hranga a thlawna lak theih turin India ram pum huapin Ajmer, Rajasthan atangin a tlangzarh a. Health & Family Welfare Department chuan Mizoram tan he vaccine tlangzarhna inkhawm hi Civil Hospital Auditorium-ah buatsaihin, Pi Lalrinpuii, Minister, H&FW Department chuan a tlangzarh a, Pu Khilli Ram Meena, Chief Secretary chuan inkhawm a kaihruai a ni.
Minister Pi Lalrinpuii chuan thusawiin, kan Prime Minister Pu Narendra Modi-an hmeichhiate hriselna kawnga hmalakna tha tak a siam chu fakawm a tih thu a sawi a. Mizoram chu India state zinga mihring awm zat za zela chhutin cancer vei awm tamna ber a ni chu pawi a tih thu sawiin, Mizo cancer veiten an pan nasat ber pawl Tata Memorial Hospital, Mumbai-a an Director pawhin Mizo zinga cancer vei an tam lutuk a vei thu leh zuk leh hmuam (tobacco products) kan tih nasat avang leh kan nunphung leh kan ei leh in a hrisel tawk loh vang a ni tih a hrilh thu a sawi a. Mithiamten an zirchianna-a an hmuhchhuah danin sarep, vawk thau leh tel tha lo kan ei tam avang leh zuk leh hmuam kan tih nasat avanga cancer vei kan tam thu a tarlang bawk a.
Minister chuan India rama hmeichhia cancer vei zingah hnute cancer a tam bera, chhul hmawr cancer-in a dawt tih a sawi a. Chhul hmawr cancer za zela 99.7% chu HPV-in a thlen thu sawin, HPV laka kan inven theihna tur vaccine a thlawna lak theih tura tlangzarh a ni chu lawmawm a tih thu a sawi a. Hmeichhe tleirawl kum 14-na hmang mekte chu he vaccine hi la vek turin a chah a. Directorate atanga Sub-centre thlenga mipuite hriselna tura thawktute chu an inpekna leh thawhrimna fakawm a tih thu sawiin, lawmthu a sawi a ni.
Chief Secretary Pu Khilli Ram Meena pawhin kalkhawmte lawmna thu sawiin, khawvel pum huapa chhul hmawr cancer vei zawng zawng hmun nga-a thena hmun khat chu India ramah an awm thu a sawi a. Hemi avang hian kan thalaite, nakin lawka nu la ni turte tana chhul hmawr cancer laka an invenna tur vaccine a thlawna an la thei tur chu lawmawm a tih thu sawiin, kan ram tan mellung pawimawh tak a ni a ti a. Mizoram chu India-a chhul hmawr cancer vei tam berna pawl a nih thu leh hmeichhiate zingah he cancer vei leh vei loh enna (screening) ti an tlem thu a tarlang a. He hmalakna pawimawh tak hian nunna a chhan anga, chhungkua a tichak anga, kan ram tan hmasawnna thlentu a ni ang, a ti.
Vawiin inkhawmah hian Prime Minister-in Ajmer, Rajasthan atanga India ram pum huapa HPV vaccine a tlangzarhna online-a thlir ho a ni a. Chumi hnuah State program tan a ni a. Dr. Zoramruati Ralte, Jt Director, EPI hnen atangin HPV vaccine chungchang inhlilhhriatna neih a ni a, Dr. Vanlalfela, Director, Health Services chuan lawmthu sawiin hun a khar a ni.
Chhul hmawr cancer hi hmeichhe natna bik a ni a, chhul hmawr cancer za zela 99.7% hi Human Papilloma Virus-in (HPV) a thlen a ni. Kum 2024 khan India ramah chhul hmawr cancer vei thar mi 78,499 an awm a, thi 42,392 an awm bawk.
HPV chi hrang zinga 17-te hi cancer thlentu (high risk) bik ni a hriat a ni a. Heng chi 17 zingah hian HPV 16 hi chhul hmawr cancer thlentu hlauhawm ber zing ami niin, khawvel puma chhul hmawr cancer zinga 77% hi HPV 16 leh HPV 18 inkawp in a thlen a ni a, India ramah chuan chhul hmawr cancer zinga 88% hi he virus hian a thlen a ni. HPV natna hi kawppuite hnenah kaichhawn a awlsam hle a, mipat hmeichhiatna, mipat mipat-na leh oral sex atangin a inkaichhawn theih vek a ni.
Tunah hian khawvel pumah ram 160-ah HPV vaccine hi hman tawh a ni a. South East Asia Region (SEAR) a ram 10 zinga ram 8-ah HPV Vaccine hi hman mek niin, India ramah chuan HPV Vaccine hi private damdawi inah kum 2008 atangin hman tan a ni tawh bawk.
India chhunga HPV vaccine kalpui dan tur:
• Vaccine la thei te: Hmeichhia tleirawl kum 14-na hmang mek (kum 14 pum tawh kum 15 birthday la lawm lo te)
• Vaccine pek dan tur: Quadrivalent Gardasil vaccine hi ban ti hrawlah 0.5ml chiu luh tur a ni.
• Vaccine lak theihna hmun: Sawrkar damdawiin hrang hrang- Health and Wellness Centre-Primary Health Centres (PHC), Community Health Centres (CHCs), Sub-District Hospitals (SDHs), District Hospitals (DHs) ah te pek a ni ang.
• Campaign hun chhung: Thla thum chhungin he vaccine hi pek beihpui thlak phawt tur a ni a, a hnu ah chuan Sub Center-ah vaccine dang pek rual a pek theih tur a ruahman a ni.
HPV Vaccine campaign in a huam lohte:
• Hmeichhia tleirawl natna vei mek emaw natna benvawn nei, enkawl dam a nih hma chu vaccine pek theih an ni lo.
• Vaccine a lak tawhah allergy nei emaw yeast allery nei te pek loh tur.
• Nu naupai mekte pek loh tur a ni
• Campaign danin vaccine la thei tur a a ruahmanna ang a tleirawl hmeichhia kum bihtliah chin kum 14 nilo zawng chu pek loh tur.
HPV Vaccine la tur zawng zawng U-WIN Portal ah in register vek tur a ni a, in register thiam lote chu vaccine lakna tur hmunah puih theih an ni. UWIN portal atang chauhin report pawh pek tur a ni.
Attachment