Health Minister-in nu leh naupiang thihna tihtlem nana sawrkar hmalakna thar kalpui dan tur “SUMAN Roadmap 2030” a tlangzarh
Aizawl, the 16th October, 2026: Vawiin khan Planning & Implementation Dept. Conference Hall-ah Reproductive & Child Health, National Health Mission (NHM) bul tumin Health & Family Welfare Minister, Pi Lalrinpuii chuan nu leh naupiang thihna tihtlem theihna tura India sawrkar laipui hmalakna thar kalpui dan tur SUMAN Roadmap 2030 (Surakshit Matritva Aashwasan) chu a tlangzarh a, Reproductive, Maternal, Newborn and Child Health (RMNCH) programme hnuaia hriselna enkawlna kalpui dan leh hmasawnna thlir hona - State Level Review Meeting neih a ni bawk.
He hunah hian Health & Family Welfare Minister Pi Lalrinpuii chuan thu a sawi a, Mizorama SUMAN Roadmap 2030 tlangzarh a ni thei chu lawmthu a tih thu sawiin, he hmalakna hi nu leh nausente nunna humhim tura Sawrkâr thutiam thar, public health system tihchak, leh Mizorama hmeichhia zawng zawngte'n naupai leh nau neih chungchanga inrintawkna, zahawmna leh hriselna lama enkawltu ten an ṭanpui reng dawn tih hriatna nena an hmachhawn theihna tura hmalakna a ni.
Health Minister chuan SUMAN chu Surakshit Matritva Aashwasan tihna a nih thu a sawi a, nau pai lai leh nau neih hun chhunga himna tihna a ni, a ti. Hmeichhiate leh nausen pianghlimte chuan hriselna kawnga enkawlna ṭha an dawn theih nan kum 2019 khan kalpui ṭan a ni a, SUMAN Roadmap 2030 hian chu intiamkamna chu a chhunzawm zel a ni, a ti. Minister chuan he hmalakna hi India ramin Sustainable Development Goals (SDG) a tihhlawhtlinna tura a intiamna nen a inmil hle tih a sawi a, National roadmap hian kum 2030-ah chuan nau neih nena inkungkaih avanga nu thi zat (Maternal Mortality) hi nau piang 100,000 zelah 70 aia tlemah tihhniam a, nau pianghlim leh naupang thi ṭhin zat tihhniam belh leh nu leh nau pianghlim thi thei rengte thihna pumpelh tura hmalak a tum a nih a thu sawi.
Pi Lalrinpuii chuan district lama hotute, programme officer-te leh facility in-charge-te chu nu nau pai leh nausen hriselna chu an mawhphurhnaa dah turin a sawm a, sawrkar department dangte, pawl hrang hrangte leh khawtlang mipuite nen thawhhona tha tak nei tura chahin, hei hian hriselna lama an hmalaknaah rah tha a chhuah dawn a ni, a ti.
Health Minister chuan SUMAN Roadmap 2030 hlawhtlinna chu a vawiina tlangzarhna atanga teh a ni dawn lo tih a sawi a, nu damdawi in lama a hun taka enkawlna dawngtute, nausen an nunna humhim sak nate leh nu leh nausen thihna an pumpelhnaah te hian the a ni zawk dawn a ni, a ti.
Mizorama hmun hrang hranga hmeichhia awm zawng zawng te, anmahni leh an fate chuan enkawlna ṭha an dawng dawn tih an rin ngamna hmun ni tura thawk turin Minister chuan kalkhawmte chu a fuih nghal a, Mizoram state tan SUMAN Roadmap 2030 chu a tlangzarh nghal bawk a ni.
Health & Family Welfare Commissioner & Secretary Pi Lalzarmawii pawhin thu sawiin, nu leh naupangte hriselna enkawlnaah hmasawnna nasa tak hmuh tur a awm thu a sawi a, kalkhawmte chu an thawhrimnaah lawmthu a sawi bawk a ni. Thlirletnaa tarlan danin, Mizoram-ah damdawiina nau neih (institutional delivery) chu nikum 2025-26 chhung khan 93% vel a ni a, naupai tirh lamah antenatal registration (1st trimester) chu 81% vel a tlin thu a sawi bawk a ni. Lawngtlai, Mamit leh Lunglei district-ah te damdawiina nau neih a la hniam thu leh nau char thiam bik “skilled birth attendant” awm lova ina nau neih a la awm chu ngaihven bik a tul tih a sawi bawk.
Pi Lalzarmawii chuan officer zawng zawngte chu review huna an hmuh chhuahte hmalakna tak takah chantir a, State leh District level-ah a hun taka chhui zui turin a fuih a, antenatal care, damdawiina nau neihna, nau piang thar nunna chhanhim leh data dik neih chungchangah hmalak belh a ngaihzia a tarlang bawk a ni.
Dr. S. Thaizi, State Programme Officer (RCH), NHM chuan SUMAN Roadmap 2030 chungchang, SUMAN awmzia, a tum leh a pawimawhna te chu powerpoint presention hmangin a sawi zau a. SUMAN tih chu Surakshit Matritva Aashwasan tihna a ni a, Nu nau pai leh nau piang thar tinte chu zahawmna, himna leh enkawlna tha an dawng vek tur a ni tih leh he SUMAN pawh hian chu chu a tum a nih thu a sawi. Nu leh nau piang thar thihna pumpelh theihte tihhniam hi a tum pawimawh ber zinga mi a nih thu a tarlang bawk a ni.
Vawiin hun hmanna hi National Health Mission (NHM), Mission Director, Dr. R. Lalchhuanawma chuan kaihhruaiin, inlawmna thu a sawi a, District tin aiawhte chuan anmahni district dinhmun chungchang presentation an pe bawk a ni. District tin hian an bial chhunga an dinhmun te, hmasawnna an neih te leh harsatna an tawh dan te bakah programme kalpui danah harsatna an neihte an tarlang a. He presentation hmang hian district tin tana harsatna awmte, hriselna enkawlna hmun thlen kawnga harsatna te, service pek dan te, damlo referna kawngah te, thawktu mamawhna leh programme kalpui chungchangte sawiho a ni bawk. District Headquarters hrang hrang atangin Senior Chief Medical Officer, Deputy Chief Medical Officer leh District Programme Manager te an tel bakah State Headquarter atangin Health Programme enkawltute an tel bawk a ni.
Attachment